Italië beschuldigt de Aquarius van illegale afvalverwerking

Artsen Zonder Grenzen veroordeelt het besluit van de Italiaanse gerechtelijke autoriteiten om beslag te willen leggen op het reddingsschip Aquarius, op grond van vermoedelijke anomalieën in de verwerking van het boordafval. Deze beschuldiging is buiten alle proporties en ongegrond. Het enige doel ervan is om de reddingsoperaties van Artsen Zonder Grenzen op de Middellandse Zee verder verdacht te maken.

‘Al twee jaar beschuldigen de Italiaanse autoriteiten ons ongefundeerd van samenwerking met mensensmokkelaars en hebben we te maken met juridisch onderzoek en bureaucratische obstakels’, zegt noodhulpcoördinator Karline Kleijer. ‘Nu worden we beschuldigd van georganiseerde misdaad en illegale handel in afval. Deze nieuwe poging van de Italiaanse autoriteiten om reddingsacties op zee tot iedere prijs te stoppen, is sinister.’

De Aquarius bij één van haar reddingsoperaties op de Middellandse Zee, in september 2018.
De Aquarius tijdens één van haar reddingsoperaties op de Middellandse Zee, in september van dit jaar. ©  Maud Veith, september 2018.

Het verzoek om de Aquarius aan de ketting te leggen en het bevel om een aantal van onze bankrekeningen te blokkeren, volgt op een langlopend onderzoek van de openbare aanklager van Catania over de afvoer van boordafval. Daarbij gaat het in het bijzonder om voedselafval, kleren van geredde mensen en medisch afval van het schip. Het team van de Aquarius heeft zich altijd gehouden aan de standaardprocedures wat betreft de verwerking van afval in havens. Sinds het begin van onze reddingsacties in 2015 hebben we daarover nooit vragen gehad van de havenautoriteiten. Ook hebben ze ons nooit gewezen op enig risico voor de volksgezondheid bij de manier waarop we omgingen met ons afval.

Een van de beschuldigingen is dat afval dat mogelijk besmet is, niet als ziekenhuisafval is afgegeven. Ook vindt Italiaanse justitie dat het scheiden van afval op de Aquarius niet goed is gebeurd. ‘Dat scheiden van het afval hebben we zo goed mogelijk proberen te doen’, zegt Karline Kleijer. ‘En wat het afgeven van besmettelijk menselijk afval betreft, de Italiaanse justitie doelt onder meer op kleren die migranten aanhadden en die besmet zouden zijn omdat de migranten ziekten als schurft of tbc hadden opgelopen. Het gaat nogal ver om dan te spreken van het afgeven van besmettelijk afval.’

In beroep tegen de beslissing

Artsen Zonder Grenzen is bereid om samen te werken met de Italiaanse autoriteiten maar stelt de interpretatie van de openbare aanklager in vraag  en weerlegt de beschuldigingen van betrokkenheid met illegale afvalverwerking. Nu Artsen Zonder Grenzen het bevel tot beslaglegging heeft geanalyseerd, zal het in beroep gaan bij Italiaanse rechtbanken op de punten waar de beschuldigingen onjuist of misleidend lijken.

‘We zijn meer dan bereid om de feiten te verduidelijken en verantwoording af te leggen voor de procedures die we gevolgd hebben’, zegt algemeen directeur van Artsen zonder Grenzen Italië Gabriele Eminente. ‘Het klimaat van herhaaldelijke aanvallen en ongefundeerde beschuldigingen leidt tot de echte wandaden die we nu op zee zien. Alleen al dit jaar zijn meer dan 2.000 mensen omgekomen in de Middellandse Zee. Anderen ondernemen nog steeds deze tocht, terwijl er geen speciaal uitgeruste reddingsschepen meer zijn om hen te redden. Overlevenden worden teruggestuurd naar onmenselijke en willekeurige detentie in Libië, volledig in strijd met het zeerecht en vluchtelingenverdragen.’

Drie jaar reddingsoperaties aan boord van de Aquarius

In een periode van drie jaar heeft Artsen Zonder Grenzen met 5 reddingsschepen meer dan 80.000 mensen in veiligheid gebracht. Dat verliep in volledige samenwerking met de maritieme autoriteiten en in lijn met nationaal en internationaal recht. De Aquarius ligt nu werkeloos in Marseille nadat haar vlag in twee maand tijd tot tweemaal toe is ingetrokken na politieke druk.